Surinameplein

Introductie

Een belangrijk plein in Amsterdam. Zo was hier van 1982 tot 2004 het EBNA-archief gevestigd. Het plein werd in 1996 vermeld op de eerste homepage van PJ Roos.

Locatie

Het plein ligt in de zogeheten Gordel 20-40. Deze gordel ligt net binnen de Ring A10 en is in het interbellum gebouwd. Andere pleinen in de Gordel, elk met hun eigen karakter, zijn het Mercatorplein en het Hoofddorpplein. Ook het Vrijheidsplein, met wolkenkrabber en vlakbij het Amstelstation, ligt in deze Gordel. Daarnaast ligt het plein op de as Overtoom-Lelylaan en verbindt zo Slotervaart en Osdorp met het Leidseplein en het centrum.

Politieke geschiedenis

Tot 1990 kende Amsterdam geen stadsdelen. Het plein hoorde bij Overtoomseveld maar dat had niet veel consequenties.

Na 1990 werd dat anders. Het plein grensde vanaf dat jaar aan vier stadsdelen met ieder hun eigen deelraad en deelraadburgemeesterr (Overtoomseveld, de Baarsjes, Zuid, Oud-West) en viel zelf onder het bewind van de Baarsjes.

Ooit, voor er sprake was van stadsdelen en deelraden, besloot men de bibliotheek aan het Surinameplein te vergroten en hem daarom te verplaatsen naar de andere kant van het plein. Echter, de tijd van de deelraden was ondertussen aangebroken. En daar de bibliotheek niet 'in het hart van deze Deelraad' (n.l. de Baarsjes) lag besloot men in 1994 de bibliotheek aan het plein niet te vernieuwen aan de andere kant van het Surinameplein maar te verplaatsen naar het Mercatorplein.

In 1999 werden de bewoners van het plein opgeschrikt door grootschalige plannen. Een parkeergarage, nieuwe bebouwing, verbeterde verkeersdoorstroming en een meer grootstedelijke uitstraling zouden het plein klaar maken voor de toekomst. Dit ging natuurlijk niet door, het was veel te duur. Een voordracht van B&W aan de gemeenteraad meldde in november 2001 ‘Bij realisering van een ondergrondse parkeergarage op het Surinameplein met minimaal 250 P+R-plaatsen moet rekening worden gehouden met een totale onrendabele top van 22 tot 42 miljoen gulden.’ En met zo’n onrendabele top was het niet te doen. En al helemaal niet omdat het plein nog steeds niet in het hart van de Deelraad De Baarsjes lag.

Rond 2009 zag men ook weer mogelijkheden voor een parkeergarage en grootschalige vernieuwing. In de bombastische Strategienota Surinameplein 2009 werd onder de kop Keuze en Strategie De transformatie van het Surinameplein uiteengezet. De daarbij Gevraagde beslissingen zijn tot dusver niet genomen. Ook dit is voorbijgegaan en het plein ligt er nog steeds hetzelfde bij, nog steeds ongevoelig voor modieuze politiek.

In 2010 werden dertien stadsdelen waaronder De Baarsjes afgeschaft en vervangen door vier nieuwe (drie bleven ongewijzigd). Deze hadden weer andere en nieuwe prioriteiten, dat spreekt. Nu ligt het plein tussen twee stadsdelen, West en Zuid. En nog steeds niet in het hart van een deelraad of iets anders. Dat is toch wel enigszins geruststellend.

(11-10-2022)

Referenties

Vlugschrift Blijft de bibliotheek op het Surinameplein?, Medewerkers Bibliotheek Surinameplein, juli 1994

Aanleg P&R Lelylaan en parkeergarage Surinameplein, Voordracht B&W en besluit Gemeenteraad 5-12-2001

Strategienota Surinameplein 2009,Stadsdelen De Baarsjes, Oud-Zuid en Oud-West, Gemeente Amsterdam, 2009

Het Surinameplein in het EBNA-archief, EBNA-Archief, oktober 2010

Een plein in Amsterdam, Empty Bottle News, 17 november 2022

Zie ook Deelraad

Bron

De Encyclopedie - 1996, EBNA 1996