Voorspellen

Los van de tijd

Als alles bekend is dan is voorspellen overbodig. Dit geldt bijvoorbeeld voor Billy Pilgrim, hoofdpersoon in Kurt Vonnegut's 'Slaughterhouse Five'. Hij staat los van de tijd. Hij beleeft de momenten van zijn leven niet in traditioneel sequentiële volgorde maar door elkaar geschud. Niets kan hem verbazen.

In volgorde

De meeste mensen beleven de momenten van hun leven in volgorde. Ze staan met hun rug naar de toekomst. Achteraf gezien is bij een persoon met geboortedatum t0 en sterfdatum te op een moment t1 (t0<=t1<=te) een voorspelling te doen over ieder moment t2 waarvoor geldt t1< t2 < te. Maar op het moment dat we dit weten is het niet meer nodig om voorspellingen te doen.

Voorspellen van het verleden

Een bijzondere vorm is het voorspellen van het verleden. Op grond van resultaten in het heden voorspelt men hoe deze tot stand zijn gekomen. Daarna wordt onderzocht hoe het daadwerkelijk is gebeurt, men vergelijkt de voorspelling met de werkelijke gebeurtenissen. Een vaak gegeven voorbeeld van betreft de evolutietheorie. Deze verklaart de huidige soortenrijkdom als een gevolg van ontwikkelingen in het verleden, waarbij de huidige soorten uit eerder aanwezige soorten zijn ontstaan. Wanneer de mens en de chimpansee een gemeenschappelijke voorouder hebben, veronderstelt de evolutietheorie dat er ook tussensoorten die qua eigenschappen tussen de gemeenschappelijke voorouder en de huidige mens te vinden zullen zijn. Deze voorspelling met terugwerkende kracht is inderdaad uitgekomen.

Referentie

1. Reading Group Slaughterhouse Five, Guardian 5-3-2019
2. Amazon Customer Review Slaughterhouse Five 19-2-2019
3. Lemma Retrodictie, Wikipedia

Zie ook: Radar

Bron

Nieuwe items, De Encyclopedie tot dusver 2015