Voorspellen

Uit De Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Los van de tijd

Als alles bekend is dan is voorspellen overbodig. Dit geldt bijvoorbeeld voor Billy Pilgrim, hoofdpersoon in Kurt Vonnegut's 'Slaughterhouse Five'. Hij staat los van de tijd. Hij beleeft de momenten van zijn leven niet in traditioneel sequentiële volgorde maar door elkaar geschud. Niets kan hem verbazen.

In volgorde

De meeste mensen beleven de momenten van hun leven in volgorde. Ze staan met hun rug naar de toekomst. Achteraf gezien was het bij een persoon met geboortedatum t0 en sterfdatum te op een moment t1 (t0<=t1<=te) een voorspelling te doen over ieder moment t2 waarvoor geldt t1< t2 < te. Maar op het moment dat we dit weten is het niet meer nodig om voorspellingen te doen.

Voorspellen van het verleden

Een bijzondere vorm is het voorspellen van het verleden. Op grond van resultaten in het heden voorspelt men hoe deze tot stand zijn gekomen. Daarna wordt onderzocht hoe het daadwerkelijk is gebeurd, men vergelijkt de voorspelling met de werkelijke gebeurtenissen. Een vaak gegeven voorbeeld van betreft de evolutietheorie. Deze verklaart de huidige soortenrijkdom als een gevolg van ontwikkelingen in het verleden, waarbij de huidige soorten uit eerder aanwezige soorten zijn ontstaan. Wanneer de mens en de chimpansee een gemeenschappelijke voorouder hebben, veronderstelt de evolutietheorie dat er ook tussensoorten die qua eigenschappen tussen de gemeenschappelijke voorouder en de huidige mens te vinden zullen zijn. Deze voorspelling met terugwerkende kracht is inderdaad uitgekomen.

De voorspelde toekomst bestaat

Voor Billy Pilgrim is er maar één toekomst. Je zou ook kunnen zeggen dat hij in zijn eigen universum leeft. Volgens de theorie van de vele werelden bestaat elke toekomst, en daarmee vele Billy Pilgrims. Elk in zijn eigen universum.Zo zullen er onder die Billy's ook talrijke figuren zijn die nooit de brand in Dresden hebben meegemaakt. Misschien omdat ze al eerder waren overleden of misschien omdat Dresden in hun wereld nooit gebombardeerd is.

Daarnaast zijn er talloze werelden zonder Billy. Bijvoorbeeld omdat er geen schrijver is die hem als hoofdpersoon van een roman heeft gekozozen. Iedere keuzemogelijkheid levert een splitsing van werelden op. De combinatie van alle aldus gecreëerde werelden wordt het multiversum genoemd.

Anders gezegd, voor elke combinatie van voorspelling ax uit (a1,a2,...an-1,an) en uitkomst by uit (b1,b2,...bn-1,bn) is er minstens één universum te vinden waar voorspelling en uitkomst daadwerkelijk gecombineerd zijn. Dat wil zeggen dat niet alleen het universum waarin voorspelling en uitkomst overeenkomsten bestaan (ax = by ) maar ook de universa waar ax op alle mogelijke manier ongelijk is aan by. Het een hangt samen met het ander...

De voorspelling klopt altijd

Tenslotte. Wanneer een voorspelling met terugwerkende kracht gewijzigd mag worden klopt hij altijd. Hierbij kan aan profeten of voorspellende politici gedacht worden. Het met terugwerkende kracht aanpassen van uitspraken aan gebeurtenissen middels 'spin' wordt vanzelfsprekend ook op voorspellingen toegepast.

Referentie

  1. Reading Group Slaughterhouse Five, Guardian 5-3-2019
  2. Amazon Customer Review Slaughterhouse Five 19-2-2019
  3. Lemma Retrodictie, Wikipedia
  4. Lemma Multiversum, Wikipedia
  5. Lemma Many worlds interpretation, Wikipedia
  6. Trump is a prophet!, Washington Post 11-3-2019

Zie ook: Radar

Bron

Nieuwe items, De Encyclopedie tot dusver 2015